Déchet
Bosɔtɔ,ezali eloko oyo ezali na nsuka ya bomoi na yango to eloko oyo ebongwani na nzoto to na biloko ya chimique, mpe yango ekómisi yango na ntina te to esengelaki kobwaka yango. Liloba yango euti na Lifalanse ya kala *déchiet* to déchié, oyo elimboli "motango oyo ebungaki na kosalela eloko moko," oyo etikali nsima ya kosalela yango.
Bosoto ezali kotalama mingi, na ebandeli ya ekeke ya 21, lokola libula ya mikakatano ya révolution industrielle pe urbanisation [1]. Mitindo ya kobwaka yango ezali komonisa bandelo na yango, mpe bazali kotya likebi mingi na kosalela yango lisusu mpe kozongisa yango na mosala. Liloba "recyclé" esalelamaka tango mosusu tango ya kolobela bosaleli lisusu ya "matières premières secondaires" wana.
Na mokili mobimba, na 2015, ba tonnes miliare sambo kino zomi ya bosoto ya bingumba ebimisamaki [2]. Engebene PNUE, na etuka ya Asie-Pacifique, 90% ya bosoto ya makasi ya bingumba esukaka na bisika ya bosoto ya polele mpe ezali liziba ya liboso ya bokono. Na Mumbai, koleka 12% ya bosoto ya makasi ya bingumba ezikisami na engumba to na bisika ya bobwaki bosoto, mpe ebebisaka makasi mopepe mpe mabele. Na mokili mobimba, bato milio 64 bazali kotungisama na bosoto oyo euti na bisika ntuku mitano ya minene ya kobwaka bosɔtɔ; na Mpoto, motuya ya bosɔtɔ ezali se kobakisama, mpe bato ya mayele balobi ete motángo ya bosɔtɔ ya bingumba ekoki lisusu mbala mibale na Azia mpe na Afrika na boumeli ya mbula 15 to 20. 99% ya biloko oyo ezuami na bozalisi ekomi bosoto na mikolo 42 te. Babwakaka bosɔtɔ mosusu kaka na babalabala to na biloko oyo ezalisamá.
- ↑ Baptiste Monsaingeonmpé Anne Guillard, « L’abandon des déchets “est un héritage de la modernité industrielle” », Le Monde, (lire en ligne).
- ↑ International Solid Waste Association (ln).