Elembo ya lelo na Lifalanse
Sik'oyo ezali ntango, kobogola ya liloba, ezali kosalelama mpo na koloba :
- likambo oyo ezali kosalema sik'oyo ;
- esika ;
- Likambo oyo esalemaka mbala na mbala ;
- Libambo oyo ekosalema na mikolo ekoya ;
- likambo oyo ebandaki kala kasi ezali kokoba ti sik'oyo.
Ezali na lolenge mibale ya ntango ya sik'oyo na minoko ya Indo-Européenne: Indicatif ya sik'oyo na Subjonctif ya sik'oyo.
Motuya
[kokoma | kobɔngisa mosólo]Na Lifalanse, tese ya sikoyo ya indicative ekoki kosalema na kosalela yango ndenge na ndenge oyo babengaka mbala na mbala "Motuya":
Presente ya enunciation to tense ya sikoyo: ezali komonisa likambo moko oyo esalemaka na ntango oyo moto alobi, ezala ngonga oyo elakisaka ngonga oyo eza ya mbala moko to ya duration. Soki eza na ambiguité, tokoki kosalela periphrasis na ndakisa "na ngonga oyo", "mpo na kozala na kati ya"... Expliquer malamu mokano:
Na ntango wana, nazali kolya shokola (mbala moko). Butu ezali kokita (duration). Na Ingɛlɛ́tɛlɛ, ebongolami lokola tension ya progressiste ya lelo (ba tense mosusu nyonso ezali kobongolama lokola oyo ya pete ya lelo).