Kimya
Kimya ezali liloba ya Lingála oyo elakisi kimia, kozanga makelele, mobulu to matata, mpe lisusu kimia ya motema. Esalelamaka mpo na kolakisa esika, eleko to ezaleli ya moto oyo azali na boboto mpe kimia.
Ndimbola
[kokoma | kobɔngisa mosólo]Na Lingála, kimya ekoki kolakisa:
- esika oyo ezali na makelele te, lokola ndako, kelasi to esika ya losambo ;
- kimia ya motema, elingi koloba bozangi ya makanisi makasi mpe ya mobulu ;
- bozangi ya matata kati na bato, libota to lisanga.
Bosaleli
[kokoma | kobɔngisa mosólo]Liloba kimya esalelamaka mingi:
- na masolo ya mokolo na mokolo ;
- na losambo mpe mateya ya lingomba ;
- na mateya ya etika mpe bomoto ;
- na miziki, banzembo mpe masolo ya bonkoko.
Ndakisa:
- Tosengi kimya na ndako oyo.
- Azali na kimya ya motema.
Kimya na bonkoko
[kokoma | kobɔngisa mosólo]Na bonkoko ya bato ya Kongo, kimya ezali eloko ya ntina mingi. Ekangami na:
- limemia ;
- botosi ;
- boyokani kati na bato ;
- bomoi ya kimia na libota.
Moto oyo azali na kimya atalelamaka lokola moto ya bwanya, oyo ayebi komibatela mpe kotosa baninga.
Boyokani na maloba mosusu
[kokoma | kobɔngisa mosólo]Kimya ekangami na maloba mosusu lokola:
- Kimia (paix) ;
- Boboto ;
- Kozanga mobulu ;
- Koyokana.
Ezali mpe kosala boyokani na makanisi ya minoko mosusu lokola peace, calm to silence.
 Óyo ezalí ndámbo. Okoki kosálisa mpé kosungǎ. |