Minɔkɔ ya République démocratique du Congo

Minɔkɔ ya République démocratique du Congo ezali minɔkɔ nyonso oyo basalelaka na ekolo ya République démocratique du Congo (RDC). RDC ezali moko ya bamboka ya Afrika oyo ezalaka na minɔkɔ mingi koleka, mpo na motángo monene ya bato, masanga ya bato (ethnies) mpe histoire ya ekolo.

Ezali na minɔkɔ ya Leta, minɔkɔ ya mboka, minɔkɔ ya lokota ya mokolo na mokolo, mpe minɔkɔ oyo eutaka na bamboka mosusu.

Minɔkɔ ya Leta

République démocratique du Congo ezali na minɔkɔ mibale ya Leta :

• Falansɛ – lokota ya Leta, ya boyekoli, ya bokonzi mpe ya mikanda ya Leta
• Lingála – moko ya minɔkɔ minene ya kosolola, mingimingi na engumba mpe na bitúká ya wɛsti mpe ya nɔrdi

Minɔkɔ ya mboka (minɔkɔ ya mboka nyonso)

Longola minɔkɔ ya Leta, RDC ezali na minɔkɔ minene ya mboka oyo basalelaka mingi na bitúká ndenge na ndenge :

• Lingála – minɔkɔ ya wɛsti mpe nɔrdi
• Kikongo (to Kikongo ya Leta to Monokutuba) – minɔkɔ ya wɛsti
• Swahili – minɔkɔ ya ɛsti mpe sudi-ɛsti
• Tshiluba – minɔkɔ na katikati ya ekólo

Minɔkɔ oyo minei eyebani lokola minɔkɔ minene ya mboka mpe basalelaka yango na masolo ya mokolo na mokolo, na mateya, na radio mpe na masangá ya bato.

Minɔkɔ mosusu ya mboka

Na kati ya RDC, ezali mpe na minɔkɔ mingi ya mboka, oyo basalelaka na bitúká to na masangá ya bato ya sikisiki. Minɔkɔ yango ekómaka minɔkɔ ya eteni ya bato, mpe ezalaka eteni ya motuya ya bonkɔkɔ mpe bomoto ya bango.

Ndakisa ya minɔkɔ mosusu :

• Kiyaka
• Kipende
• Kimanianga
• Kindibu
• Kimbala
• Kiyansi
• Kiluba ya Katanga
• Kitetela
• Kimongo
• Kilemba
• Kinyanga
• Kihavu
• Kilega
• Mashi
• Uruund

Motángo ya minɔkɔ nyonso ya mboka na RDC eyebani mpenza te, kasi ekoki koleka nkama mibale.

Minɔkɔ ya bapaya

Na bomoi ya mikolo na mikolo, bato ya RDC basalelaka mpe minɔkɔ ya bapaya, mingimingi :

• Falansɛ
• Anglais
• Portugais
• Arabe (na bituka mosusu)

Minɔkɔ yango basalelaka mingi na boyekoli, na mombongo mpe na masolo ya mokili mobimba.

Motuya ya minɔkɔ na RDC

Minɔkɔ ezali eteni ya ntina mingi ya culture ya RDC. Ezali kolakisa ndenge bato bazalaka, ndenge basalelaka masolo, miziki, masapo mpe boyebi ya kala. Kobatela mpe kotombola minɔkɔ ya mboka ezali likambo ya motuya mpo na kobatela patrimoine culturel ya ekolo.

Tala mpe

• Lingála
• Kikongo
• Swahili
• Tshiluba
• Culture congolaise