Kopumbwa na makambo oyo ezali na kati

Sibongile Ndashe

Útá Wikipedia.
Sibongile Ndashe
moto
Sexe ou genreféminin Bokomi
Pays de nationalitéSidafríka Bokomi
Langues parlées ou signéesLingɛlɛ́sa Bokomi
Occupationavocat ou avocate, militant ou militante Bokomi
Domaine d'activitédroits humains Bokomi
Scolaritéuniversité du Cap-Occidental Bokomi

Sibongile Ndashe azali avokate ya Afrika ya Sudi mpe moto ya kobatela batomboki ya bato. Azali kosala na bokonzi ya mibeko ya mayele ya bato sukisa banda 1999, azali kosala elongo na misala mingi oyo ezali kobatela batomboki ya basi mpe ya bato nyonso[1],[2].

Na 2014, azalaki kotonga Initiative mpo na litiges stratégiques na Afirika, mpo na kosunga bamboka baboti likambo na kotalela ba tribunaux na makambo oyo ezali koleka na identité ya sexe mpe orientation sexuelle[3].

Nzela-mpasi ya kobebisa lisusu kozanga koboma mikano ya lolenge ya koleka ya libala ya bana ya moko na moko, batambwaki na Oktoba 2017 na Tanzania, balobaki na ye "kokoma lolenge ya koleka ya libala".

Biografi ya bomoi ya bato

[kokoma | kobɔngisa mosólo]

Sibongile Ndashe azali kosala na domaine ya mikonzi ya bomoi ya bato banda 1999. Azwi diplôme na makoki na batumu ya Université ya Cape Western, epai amemaki bakalore ya mikonzi[4].

Azali kobanda mosala na ye lokola clerc juridique na kati ya Centre ya ressources juridiques na Afrika ya Sud[5].

Na 2001, Sibongile Ndashe asali na Bokonzi ya Kondision ya Afrika ya Sudi lokola mokambi ya mayele na bokonzi ya ba juge Johann Kriegler na Kate O'Regan[5][4].

Kuta 2002 tii 2007, azalaki kosala lokola mayele ya mibeko na Women's Legal Centre, azalaki kotala mingi mikakatano oyo ezali na lolenge ya bokonzi ya basi[4][5] [6].

Azali kosala lokola lingomba ya mibeko (avocate) na Centre international mpo na kobatela mibeko ya bato (Interights) uta 2007 tii 2013[5] .

Na tango yango, azali kosalisa makambo na Afrika ya Sud, elongo na misala ya bokonzi ya moto, mpiko na bosangisi te, mpe makambo oyo ebongisami liboso ya Komisioni ya Afrika ya Bokonzi ya Moto mpe ya Bato[4]

Ndashe azwaki ebandeli ya Initiative mpo na litiges stratégiques na Afrika (ISLA) na 2014[3] mpe akómaki mokambi monene ya mosala na yango[5]. Ndashe azali mpe kobongisa Réseau africain ya bakambi ya mibeko mpo na makoki ya bato LGBTI (ALRILaN), mpo kosalisa bakambi ya mibeko oyo basali na makambo wana mpe kosunga masangá LGBTI na Tribinal africain ya makoki ya bato mpe ya bato nyonso[4][7].

Bokangami na Tanzanie na 2017

[kokoma | kobɔngisa mosólo]

Na Octobre 2017, Sibongile Ndashe bakómaki kobwakama elongo[8] na bato mosusu ya lisanga na ye mpe bato ya organisation ya Tanzanie Chesa (Community Health and Education Services and Advocacy), baponiaki bango mpo na “kolendisa homosexualité”, oyo ezali maladi ya kozwa ndako na Tanzanie[9],[10]. Bákómaki kobwakama tango bazalaki na likutanisi mpo na koluka ndenge ya mibeko ya kokundola moloi oyo epesamaki na Octoba 2016[11].

Mobeko mopekisi kampanye ya komibatela na VIH/SIDA mpo na mibali oyo basangisaka nzoto mibali na mibali to basi na basi, yango esali ete bakanga balopitalo mingi ya privé oyo epesaka lisalisi ya VIH[11].

Ndashe azali kobatela bosembo ya lisangani, akotolaki te nsango ya kolendisa boyebi ya bandeko ya mbota moko, na kokanisa ete ezali lisangani mpo na kobongisa bokemi ya misala ya bobateli ya ndenge na ndenge mpo na bato bazali na VIH[12]. Bapesi nsango mpe ye bazali kokoba na mbula nkama, na mabe te[13],[11].

Na mokolo ya 28 Ɔkɔtɔbɛ 2017, babimisaki ye mpe na nsima babenganaki ye na Afrika ya Sudi[14],[15]. .

Tanda mpe makomi

[kokoma | kobɔngisa mosólo]
  1. « INTERIGHTS Staff - Sibongile Ndashe | INTERIGHTS », sur www.interights.org (consulté le 9 yúli 2025)
  2. (en-US) « Sibongile Ndashe », sur Ford Foundation (consulté le 9 yúli 2025)
  3. 1 2 (en) Luiza Bodenmuller, « The Body Is the Place Where All Struggles Are Located": Sibongile Ndashe », Sur - International Journal on Human Rights, vol. 13, 2016, p. 255-258 (lire en ligne)
  4. 1 2 3 4 5 (en) « Sibongile Ndashe », Salzburg Global Seminar (consulté en 8 novembre 2017)
  5. 1 2 3 4 5 « Sibongile Ndashe », Initiative for Strategic Litigation in Africa (consulté en 9 novembre 2017)
  6. « Sibongile Ndashe », Initiative for Strategic Litigation in Africa (consulté en 9 novembre 2017)
  7. (en-US) Zoleka Qodashe, « Podcast | Winning Women: ‘The law is not only gendered, but homophobic’ », sur News24, 11 novembre 2022 (consulté le 30 yúni 2025)
  8. (en) Staff Reporter, « UPDATE: SA lawyers arrested in Tanzania for ‘promoting homosexuality’ get bail », sur The Mail & Guardian, (consulté le 9 yúli 2025)
  9. (en-US) « Bail granted to SA lawyer arrested in Tanzania for 'promoting homosexuality' », sur News24, 26 octobre 2017 (consulté le 30 yúni 2025)
  10. Firoze Manji, Roselynn Musampé Faiza Jama Mohammed, « Vulgarisation du Protocole de l'Union Africaine sur les droits des femmes en Afrique », Google book, 2006 (lire en ligne)
  11. 1 2 3 Bibi van der Zee, « Tanzania illegally detains human rights lawyers for 'promoting homosexuality' », The Guardian, (lire en ligne)
  12. (en) « Facing Prosecution for Challenging HIV Policies in Tanzania | Human Rights Watch », (consulté le 9 yúli 2025)
  13. (en) « South African Lawyer, Colleagues Get Bail in Tanzania », sur allAfrica.com, (consulté le 30 yúni 2025)
  14. (en-GB) « Tanzania deports lawyers accused of 'promoting homosexuality' », www.bbc.com, (lire en ligne)
  15. « Trois Sud-africains accusés de promouvoir l'homosexualité expulsés de la Tanzanie », sur Voice of America, (consulté le 10 yúli 2025)