Nzinga Nkuwu

Elilingi ya Nzinga Nkuwu, mfumu ya Bokonzi ya Kongo na ekeke ya 15.

Nzinga Nkuwu azalaki mfumu ya Bokonzi ya Kongo banda pene ya mbula 1470 kino liwa na ye pene ya mbula 1506. Azalaki moko ya bakonzi ya ntina mingi na histoire ya Bokonzi ya Kongo, mingimingi mpo na boyokani ya liboso kati na Bokonzi ya Kongo mpe bato ya Portugal.

Nzinga Nkuwu (João I) azalákí mani ya Ekólo Kɔ́ngɔ.

Na mobeko ya bokonzi, Nzinga Nkuwu eyebanaki lokola mfumu oyo azwaki mikano ya sika na masolo ya boyokani na bapaya, mpe azalaki tata ya Afonso I ya Kongo.

Bokonzi

Nzinga Nkuwu akómaki mfumu ya Bokonzi ya Kongo sima ya liwa ya mfumu oyo ayaki liboso. Bokonzi ya Kongo ezalaki na bokonzi ya makasi, na ebongiseli ya politiki mpe ya culture oyo esanganaki bituka mingi ya Afrika ya kati.

Na tango ya bokonzi na ye, Nzinga Nkuwu akutanaki mpo na mbala ya liboso na bato ya Portugal oyo bakomaki na libongo ya Afrika ya wɛst na suka ya ekeke ya 15. Bokutani oyo efungolaki nzela ya boyokani ya mombongo, ya politiki mpe ya religion.

Boyokani na Portugal

Na mbula 1483, bato ya Portugal bakómaki na Bokonzi ya Kongo. Nzinga Nkuwu andimaki boyokani na bango, mpe na mbula 1491 abatisamaki na religion ya Bukatoliki, azwaki nkombo ya christien João I (Jean Ier).

Kasi, sima ya mwa ntango, Nzinga Nkuwu atikalaki lisusu kolanda mingi mibeko ya religion ya bokristo, mpe andimaki kozonga na misala mingi ya kala ya culture mpe ya religion ya Kongo.

Lifa mpe libula

Nzinga Nkuwu akufaki pene ya mbula 1506. Sima ya liwa na ye, bokonzi elekanaki na maboko ya mwana na ye, Afonso I ya Kongo, oyo akómaki mfumu mpe asalaki makambo mingi mpo na kolendisa bokristo mpe boyokani na Portugal.

Motuya na histoire

Nzinga Nkuwu azali komonana lokola moko ya bakonzi oyo bafungolaki nzela ya boyokani kati na Afrika mpe Europe. Bokonzi na ye ezalaki tango ya mbongwana, epai Bokonzi ya Kongo ekutanaki na makambo ya sika ya mokili mobimba.